Συνδικαλιστική παράταξη δικηγόρων Θεσσαλονίκης
«ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ-ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΙ»
Δευτέρα, 4 Φεβρουαρίου 2013
«Οι Γερμανικές οφειλές απέναντι στη χώρα μας. Νομικό και ηθικό απαράγραπτο χρέος»
Συντονιστής
Μανόλης Λαμτζίδης, δικηγόρος, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου και πρ. Πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης
(περίληψη εισαγωγικής ομιλίας του)
Η διεκδίκηση των Γερμανικών οφειλών απέναντι στη χώρα μας αποτελούν για τους Έλληνες πολίτες ένα νομικό και ηθικό απαράγραπτο χρέος απέναντι στην ιστορία, στους γονείς και παππούδες μας που πολέμησαν τους κατακτητές, αλλά και στις επόμενες γενιές.
Τον Απρίλη του 1941 η ναζιστική Γερμανία κηρύσσει τον πόλεμο στην Ελλάδα. Στις 9 Απριλίου τα ναζιστικά στρατεύματα καταλαμβάνουν την ανυπεράσπιστη Θεσσαλονίκη.
Από το 1941 αρχίζει η Γερμανική Κατοχή κατά την διάρκεια της οποίας η Ελλάδα λεηλατήθηκε και ερειπώθηκε από τους Ναζί όσο καμία άλλη χώρα.
Σκοπός ήταν η εφαρμογή ενός σχεδίου για τον διαμελισμό της χώρας και την εξόντωση του ελληνικού λαού.
Μετά την τελική ήττα της Ελλάδας, οι νικητές παραχωρούν το μεγαλύτερο μέρος της λείας στους αδημονούντες Ιταλούς και Βουλγάρους συμμάχους.
Η Ανατολική Μακεδονία και η Θράκη -όπως και η γιουγκοσλαβική περιοχή γύρω από τα Σκόπια- δεν τελούν μόνο υπό καθεστώς κατεχόμενης περιοχής, αλλά προσαρτώνται «ντε φάκτο» από το καθεστώς της Σόφιας.
Σύμφωνα με το Διεθνή Ερυθρό Σταυρό, τουλάχιστον 300.000 Έλληνες πέθαναν από την πείνα-άμεσο αποτέλεσμα της ναζιστικής λεηλασίας. Χαρακτηριστικά, ακόμη και ο Μουσολίνι παραπονέθηκε στον Υπουργό του των Εξωτερικών, κόμη Τσιάνο, ότι: «Οι Γερμανοί έχουν αρπάξει από τους Έλληνες ακόμη και τα κορδόνια των παπουτσιών τους».
Σύμφωνα με το βιβλίο «Η Μαύρη Βίβλος της Κατοχής (Αθήνα 2006)», που έχει εκδώσει το Εθνικό Συμβούλιο για τη διεκδίκηση των οφειλών της Γερμανίας προς την Ελλάδα, τα θύματα και οι απώλειες της χώρας μας από τους Γερμανούς κατά το Β' Παγκόσμιο Πόλεμο έχουν ως εξής:
- Νεκροί πολέμου 1940-1941: 13.327
- Εκτελεσμένοι (σε ολόκληρη την Ελλάδα): 56.225
- Θανόντες όμηροι (στα γερμανικά στρατόπεδα): 105.000
- Νεκροί από βομβαρδισμούς: 7.120
- Νεκροί σε μάχες της Εθνικής Αντίστασης (σύμφωνα με γερμανικά στοιχεία): 20.650
- Νεκροί στη Μέση Ανατολή: 1.100
- Απώλειες Εμπορικού Ναυτικού: 3.500
ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟ: 806.922Απώλειες από υπογεννητικότητα: 300.000 Σύνολο απωλειών: 1.106.922 Στο Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο η Ελλάδα έχασε 13% του πληθυσμού της. Ένα μέρος αυτού του πληθυσμού χάθηκε στην μάχη, αλλά το μεγαλύτερο ποσοστό εξοντώθηκε από την πείνα και τα εγκλήματα πολέμου των Ναζί. Οι Ναζί δολοφόνησαν τούς κατοίκους 89 Ελληνικών πόλεων και χωριών, έκαψαν περισσότερα από 1700 χωριά και εκτέλεσαν πολλούς από τους κατοίκους τους. Μετέτρεψαν τη χώρα σε ερείπια, και λεηλάτησαν τους αρχαιολογικούς της θησαυρούς.
Με χαρακτηριστική βαρβαρότητα ο Γκέριγκ σε μήνυμά του προς τους αρμοστές του Ράιχ και τους στρατιωτικούς διοικητές των κατεχόμενων εδαφών ανέφερε: « σε όλα τα κατεχόμενα εδάφη βλέπω ανθρώπους να ζουν εκεί μπουκωμένοι στο φαϊ, ενώ ο δικός μας λαός πεινάει. Για τ’ όνομα του Θεού, δεν σας στείλαμε εκεί για να δουλέψετε για την ευημερία των λαών που σας εμπιστευτήκαμε. Αλλά για να πάρετε όσο περισσότερα μπορείτε, ώστε να μπορέσει να ζήσει ο γερμανικός λαός. Περιμένω από σας να αφιερώσετε τις δυνάμεις σας σ’ αυτό. Αυτή η συνεχής έγνοια για τους ξένους πρέπει να τελειώνει μια για πάντα… Καρφί δεν μου καίγεται όταν μου λέτε ότι οι άνθρωποι της ζώνης ευθύνης σας πεθαίνουν από τη πείνα. Αφήστε τους να πεθάνουν, εφόσον έτσι δεν λιμοκτονεί κανένας Γερμανός».
Αυτή ήταν λοιπόν η βασική ιδέα που αιματοκύλησε την Ευρώπη και όλο τον κόσμο «…αφήστε τους να πεθάνουν , εφόσον δεν λιμοκτονεί κανένας Γερμανός…» Αν αλλάξουμε το «Γερμανός» με μία άλλη εθνική ή εθνοτική ταυτότητα, όπως ορισμένοι το επιδιώκουν σήμερα θα καταλάβουμε τον κίνδυνο να ξαναζήσουμε αυτήν την «ανείπωτη φρίκη». Γι΄ αυτό λέμε ΠΟΤΕ ΞΑΝΑ!
Ο Μάνος Κατριβάνος, Εκπαιδευτικός, εκπρόσωπος της Τ.Ε. του Εθνικού Συμβουλίου Διεκδίκησης των Οφειλών της Γερμανίας προς την Ελλάδα.
"Οι οφειλές της Γερμανίας προς την Ελλάδα και οι προσπάθειες του Εθνικού Συμβουλίου για την απόδοσή τους" (η ομιλία του σε περίληψη)
"Οι οφειλές της Γερμανίας προς την Ελλάδα και οι προσπάθειες του Εθνικού Συμβουλίου για την απόδοσή τους"
Το Εθνικό Συμβούλιο για τη διεκδίκηση των γερμανικών οφειλών (ΕΣΔΟΓΕ), εργάστηκε από την ίδρυσή του (1996) έως σήμερα, στην κατεύθυνση της απόδοσης εκ μέρους της Γερμανίας, των οφειλομένων προς την Ελλάδα από την περίοδο της κατοχής, που αφορούν κυρίως:
•Το κατοχικό δάνειο, ύψους 3,5 δισ. $ αγοραστικής αξίας 1938. Ανέρχεται σήμερα σε 54 δισ. €, χωρίς τους νόμιμους τόκους. Το δάνειο αυτό, που υπολογίζεται κάθε χρόνο, τόσο από την τράπεζα της Ελλάδας, όσο και από την γερμανική κρατική τράπεζα, προκάλεσε καθοριστικά την πείνα και τους εκατοντάδες χιλιάδες νεκρούς απ’ αυτήν. Το δάνειο της κατοχής το δώσαμε με αίμα!
•Τις επανορθώσεις για τις καταστροφές στις υποδομές κατά τη διάρκεια της κατοχής, δηλαδή προς το Δημόσιο, ύψους 7,1 δισ. $ αγοραστικής αξίας 1938. Αυτές, σύμφωνα με επίσημο έγγραφο της Τράπεζας της Ελλάδας, υπολογίζονται έως τον Μάρτιο του 2010 στο ποσό των 108 δισ. €, χωρίς τους νόμιμους τόκους.
•Την επιστροφή των αρχαιολογικών θησαυρών, που άρπαξαν από τα μουσεία, τους αρχαιολογικούς χώρους και από παράνομες ανασκαφές, ανυπολόγιστης αξίας.
•Τις αποζημιώσεις στα θύματα των Ολοκαυτωμάτων, με 56.225 νεκρούς μόνο από τα εκτελεστικά αποσπάσματα.
Ο λαός μας αφυπνίζεται αργά αλλά σταθερά, μέσα στη «φωτιά» της ιστορικής συγκυρίας που βιώνουμε. Ο αγώνας για τη διεκδίκηση των γερμανικών οφειλών είναι δίκαιος και θα δοθεί χωρίς καμία αντιπαλότητα ή εχθρότητα προς το γερμανικό λαό. Είναι αγώνας που αποκτά ιδιαίτερα επίκαιρο χαρακτήρα, λόγω των επαχθών όρων δανεισμού που έχουν επιβληθεί στη χώρα μας. Συνάμα, είναι αγώνας που προωθεί τη φιλία, τη συνεργασία και την ειρηνική συμβίωση των δύο λαών.
Αυτός ο αγώνας είναι ανάγκη να αποκτήσει παλλαϊκό χαρακτήρα και να γίνει κτήμα όλου του ελληνικού λαού και ιδιαίτερα της νεολαίας. Αυτός ο αγώνας θα συνεχιστεί μέχρι την τελική του δικαίωση…
Η Γιούλη Ιεραπετριτάκη, Ιστορικός-Αρχαιολόγος, εκπρόσωπος της Διεθνούς Εταιρείας Φίλοι Νίκου Καζαντζάκη
"Ο Ν. Καζαντζάκης για τις ωμότητες των Γερμανών κατακτητών στην Κρήτη " (Για πρώτη φορά παρουσιάζεται στο κοινό η έκθεση του διάσημου συγγραφέα) (η ομιλία της σε περίληψη):
Η διεκδίκηση των γερμανικών αποζημιώσεων είναι ελάχιστο χρέος τιμής στη θυσία του κρητικού λαού. Η ομιλήτρια αναφέρεται σ' ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον κείμενο και συγκεκριμένα στην Έκθεση που συντάχθηκε από τους Ν. Καζαντζάκη Ι . Κακριδή Ι. Καλλιτσουνάκη , κατόπιν εντολής της τότε κυβέρνησης Βούλγαρη , με σκοπό να καταγραφούν οι ωμότητες που διαπράχθηκαν από τις δυνάμεις κατοχής στην Κρήτη . Στή συνέχεια η Έκθεση αυτή παραδόθηκε στο Υπουργείο Εξωτερικών , για ν' αποτελέσει ένα ακόμη στοιχείο τεκμηρίωσης των ελληνικών αιτημάτων για το ζήτημα των επανορθώσεων . Από τότε τα ίχνη της "χάθηκαν "
Η Έκθεση αυτή αποτελούσε ενα ακόμη αγκάθι στην προαγωγή των ελληνογερμανικών σχέσεων . "Δεν έχουμε ένα σκαμνί να σε βάλουμε να καθίσεις ,δεν έχουμε ενα κομμάτι ψωμί αν πεινάς δεν έχουμε ένα ποτήρι να σου δώσουμε νερό να πιείς . Δεν έχουμε μήτε άντρες να κουβεντιάσουν μαζί σου όλα , όλα μας τα πήραν και μας τα ΄καψαν οι Γερμανοί . Έτσι μου ΄λεγαν ΄κάτω από ένα πλάτανο στη μέση του γκρεμισμένου χωριού, οι μαυροφορεμένες που ξεπρόβαλλαν από τα χαλάσματα . " γράφει ο Ν . Καζαντζάκης μέσα στην έκθεση αυτή.
Ρωξάνη Κωστατζίκη, δικηγόρος, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης
«Η τύχη των δικαστικών διεκδικήσεων των Ελλήνων πολιτών» (η ομιλία της σε περίληψη):
Το κρίσιμο θέμα της ετεροδικίας, δηλαδή το εάν τα εγκλήματα πολέμου που διαπράττει σε ξένη χώρα ο στρατός κατοχής ενός κράτους είναι ακαταδίωκτα από τη δικαιοσύνη του κράτους στο οποίο τελέσθηκαν, εξετάστηκε στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης. Πρόκειται για μια δικονομική διαδικασία η οποία, ωστόσο, έχει άκρως πολιτικές και οικονομικές προεκτάσεις αλλά και ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη χώρα μας, καθώς κρίνεται αν οι συγγενείς των θυμάτων της σφαγής του Διστόμου από τις γερμανικές δυνάμεις κατοχής θα λάβουν τελικά τις σχετικές γερμανικές αποζημιώσεις.
Η Γερμανία προσέφυγε στη Χάγη επιδιώκοντας την καταδίκη της Ιταλίας, επειδή θεωρεί ότι τα ιταλικά δικαστήρια, και τελευταία το Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο στη Ρώμη, μη σεβόμενα την ετεροδικία της Γερμανίας έχουν εγκρίνει κατασχέσεις περιουσιακών στοιχείων του γερμανικού δημοσίου σε εκτέλεση αποφάσεων ιταλικών δικαστηρίων, αναφορικά με θύματα του ναζισμού στην Ιταλία, και του Πρωτοδικείου Λιβαδειάς που επικυρώθηκε από τον Αρειο Πάγο και επιδίκασε 28 εκατομμύρια ευρώ στα θύματα του Διστόμου
Κατά την τοποθέτηση των εκπροσώπων της ελληνικής κυβέρνησης έγινε μία ιστορική αναδρομή στις αποφάσεις των ελληνικών δικαστηρίων και στη συνέχεια υποστηρίχθηκαν οι ιταλικές θέσεις σχετικά με την ετεροδικία και για το ποιος είναι αρμόδιος να αποφασίζει για τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.
Μεταξύ άλλων επισημάνθηκε πως το Δημόσιο Διεθνές Δίκαιο έχει βάλει στο κέντρο τον άνθρωπο και όχι μόνο τα κράτη, ενώ αναλύθηκε και ο ρόλος του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου της Ελλάδας.
Οι εκπρόσωποι της ιταλικής κυβέρνησης υπογράμμισαν πως δεν μπορεί να τεκμηριωθεί ετεροδικία για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, καθώς -όπως υποστήριξαν- ετεροδικία υφίσταται μόνο για την επίλυση διαφορών μεταξύ φιλικών κρατών. Επεσήμαναν εξάλλου πως τα εγκλήματα πολέμου δικάζονται από τα δικαστήρια και δεν λύνονται μέσω των διεθνών συμβάσεων και ως τέτοια θεωρούνται τα εγκλήματα που διέπραξαν τα ναζιστικά στρατεύματα.
Η γερμανική πλευρά κατά την τοποθέτησή στο Δικαστήριο όχι μόνο υπεραμύνθηκε της επίλυσης του ζητήματος των αποζημιώσεων αποκλειστικά μέσω διακρατικών συμφωνιών, - παραπέμποντάς το ουσιαστικά στις καλένδες αφού μέχρι σήμερα η Γερμανία αρνείται πεισματικά να συζητήσει το θέμα- αλλά και κράτησε τελείως απαξιωτική στάση απέναντι στα θύματα της ναζιστικής θηριωδίας, κάνοντας λόγο για «ατυχή συμβάντα» που συνέβησαν από τις γερμανικές κατοχικές δυνάμεις και τα οποία ανήκουν πια στην ιστορία.
Η ελληνική αντιπροσωπεία είχε γίνει δεκτή ως παρατηρητής και όχι ως διάδικος, κατόπιν αιτήματος της ελληνικής κυβέρνησης.
Τις αποζημιώσεις για τα θύματα του Ναζισμού στην Ελλάδα διεκδικούν, «ευτυχώς», τα Ιταλικά Δικαστήρια, αφού οι ελληνικές κυβερνήσεις και η ελληνική Δικαιοσύνη ενταφίασαν αυτή την μείζονα εθνική υπόθεση.
Θυμίζουμε ότι η κυβέρνηση μόλις στο «παρά πέντε», λίγες μέρες πριν λήξει η προθεσμία (15/01/2011) για τη δυνατότητα της Ελλάδας να παρέμβει στο Δικαστήριο της Χάγης υπέρ των θυμάτων της Ναζιστικής θηριωδίας στη χώρα μας, αποφάσισε να ασκήσει κάποια παρέμβαση, η οποία μέχρι και σήμερα παραμένει αδιευκρίνιστη και ασαφής.
Οι ελληνικές κυβερνήσεις διαχρονικά έχουν βάλει στο αρχείο τα μεγάλα εθνικά και ηθικά θέματα των Γερμανικών επανορθώσεων, της επιστροφής του κατοχικού δανείου και των αποζημιώσεων των Ελλήνων θυμάτων της Ναζιστικής θηριωδίας, ενώ οι κορυφές της ελληνικής Δικαιοσύνης "έθαψαν" την ιερή υπόθεση της αποζημίωσης των Ελλήνων θυμάτων των Ναζί.
Τελικά , εκδόθηκε από το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης η απόφαση επί της προσφυγής που άσκησε η Γερμανία κατά της Ιταλίας για παραβίαση του διεθνούς δικαίου λόγω της εκδίκασης από τα ιταλικά δικαστήρια υποθέσεων που αφορούν αποζημιώσεις για αδικοπραξίες του Τρίτου Ράιχ. Η Ελλάδα είχε ασκήσει το ένδικο βοήθημα της παρέμβασης ενώπιον του Δικαστηρίου.
Το Δικαστήριο με την Απόφασή του - η οποία είναι τελική- έκρινε
1) με 12 ψήφους έναντι τριών ότι η Ιταλική Δημοκρατία παραβίασε την υποχρέωσή της για σεβασμό της ετεροδικίας που απολαμβάνει η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, κατά το διεθνές δίκαιο, διότι δέχθηκε αστικές αξιώσεις που βασίζονται σε παραβιάσεις του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου τις οποίες διέπραξε το Γερμανικό Ράιχ μεταξύ των ετών 1943 και 1945,
2) με 14 ψήφους έναντι μιας ότι η Ιταλική Δημοκρατία έχει παραβιάσει την υποχρέωση σεβασμού της ετεροδικίας που απολαμβάνει η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας κατά το διεθνές δίκαιο, επειδή έλαβε εκτελεστικά μέτρα στο ακίνητο της Villa Vigoni,
3) με 14 ψήφους έναντι μιας ότι η Ιταλική Δημοκρατία παραβίασε την υποχρέωση σεβασμού της ετεροδικίας που απολαμβάνει η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, κηρύσσοντας εκτελεστές στην Ιταλία τις αποφάσεις των Ελληνικών δικαστηρίων που βασίζονται σε παραβιάσεις του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου που διαπράχθηκαν στην Ελλάδα από το Γερμανικό Ράιχ,
4) με 14 ψήφους έναντι μιας ότι η Ιταλική Δημοκρατία πρέπει να διασφαλίσει ότι οι αποφάσεις των δικαστηρίων της και άλλων δικαστικών αρχών που παραβίασαν την ετεροδικία που απολαμβάνει η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας παύουν να ισχύουν, θεσπίζοντας κατάλληλα νομοθετικά ή άλλα μέτρα της δικής της επιλογής (της Ιταλίας).
Τα επιχειρήματα της Ιταλίας συνοπτικά ήταν
Το πρώτο επιχείρημα της Ιταλίας: η αρχή της εδαφικής αρμοδιότητας επί αδικοπραξιών
Το Δικαστήριο παρατηρεί ότι η καρδιά του πρώτου ιταλικού επιχειρήματος είναι ότι το διεθνές εθιμικό δίκαιο έχει αναπτυχθεί έως του σημείουκατά το οποίο ένα Κράτος δεν έχει δικαίωμα ετεροδικίας όσον αφορά πράξεις που προκάλεσαν θάνατο, προσωπικές βλάβες ή ζημιές στην περιουσία επί του εδάφους του κράτους της δωσιδικίας, ακόμη κι αν οι εν λόγω πράξεις τελέστηκαν βάσει του εξουσιαστικού δικαίου (jure imperii).
Το δεύτερο επιχείρημα της Ιταλίας: το θέμα και οι περιστάσεις των αξιώσεων ενώπιον των Ιταλικών δικαστηρίων
Το Δικαστήριο σημείωσε ότι το δεύτερο επιχείρημα της Ιταλίας ήταν ότι η άρνηση ετεροδικίας ήταν δικαιολογημένη λόγω της ιδιαίτερης φύσης των πράξεων που αποτελούσαν το θέμα των αξιώσεων ενώπιον των Ιταλικών δικαστηρίων και οι περιστάσεις υπό τις οποίες εγέρθησαν αυτές οι αξιώσεις.
Το Δικαστήριο έκρινε ότι η άρνηση των Ιταλικών δικαστηρίων να αναγνωρίσουν την ετεροδικία της Γερμανίας, η οποία βασίζεται στο διεθνές εθιμικό δίκαιο συνιστά παράβαση των υποχρεώσεων του Ιταλικού κράτους έναντι της Γερμανίας.
Το Δικαστήριο έκρινε ότι το σχετικό ζήτημα είναι εάν τα Ιταλικά δικαστήρια σεβάστηκαν την γερμανική ετεροδικία επιτρέποντας την εκτέλεση και όχι εάν τα Ελληνικά δικαστήρια είχαν σεβαστεί την ετεροδικία. Το Δικαστήριο παρατηρεί ότι ένα δικαστήριο που εξετάζει αίτηση εκτέλεσης αλλοδαπής δικαστικής απόφασης εναντίον τρίτου κράτους πρέπει να αναζητήσει εάν, στην περίπτωση που το ίδιο έκρινε την ουσία μιας όμοιας διαφοράς, θα ήταν υποχρεωμένο ή όχι να σεβαστεί την ετεροδικία του τρίτου κράτους. Καταλήγει ότι οι αποφάσεις των Ιταλικών δικαστηρίων που κήρυξαν εκτελεστές στην Ιταλία τις αστικές αποφάσεις που εξέδωσαν τα Ελληνικά δικαστήρια εναντίον της Γερμανίας για τη σφαγή στο Δίστομο συνιστούσαν παραβίαση της υποχρέωσης της Ιταλίας για σεβασμό της δικαιοδοτικής ασυλίας της Γερμανίας.
Την ώρα που επανέρχεται με διάφορες αιτίες στην επικαιρότητα το θέμα του ανεξόφλητου αναγκαστικού Κατοχικού Δανείου της χώρας μας προς τη Γερμανία και των γερμανικών επανορθώσεων για τις κατοχικές καταστροφές στη χώρα μας είχε ιδιαίτερη σημασία για τη χώρα μας η δίκη στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης
Φωτεινή Αχτσίδου, δικηγόρος, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης
«Θυσίες της Ελλάδος, αιτήματα και επανορθώσεις στο Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο» (Συνοπτική παρουσίαση της αυθεντικής έκθεσης του Α. Δοξιάδη , που εκδόθηκε από το Υπουργείο Ανοικοδομήσεως το 1947) (η ομιλία της σε περίληψη):
Ο Κωνσταντίνος Δοξιάδης, γιος του παιδίατρου, Υπουργού Περιθάλψεως, Υγιεινής και Πρόνοιας, Απόστολου Δοξιάδη, από το 1940 ως το 1945 διετέλεσε Προϊστάμενος της Πολεοδομικής Υπηρεσίας και Προϊστάμενος του Γραφείου Χωροταξικών και Πολεοδομικών Ερευνών και Μελετών .
Στη διάρκεια της Γερμανικής Κατοχής υπήρξε αρχηγός της αντιστασιακής ομάδας «Ήφαιστος», ενώ εξέδιδε ένα περιοδικό, τη μοναδική έκδοση τεχνικού περιεχομένου σε όλα τα κατεχόμενα εδάφη, με τίτλο «Χωροταξία - Πολεοδομία -Αρχιτεκτονική».
Κατά τη διάρκεια της Γερμανικής κατοχής συνέταξε με τη βοήθεια των αρχιτεκτόνων του Υφυπουργείου Ανοικοδομήσεως ένα σημαντικότατο ΛΕΥΚΩΜΑ με στοιχεία που συνέλεξε από τον Μάιο του 1941 σχετικά με τις επιπτώσεις της κατοχής στην οικονομική ζωή της κατεχόμενης Ελλάδος, στις συγκοινωνίες, στα τεχνικά έργα, στις οικοδομές των πόλεων και των χωριών και καθημερινή ζωή των Ελλήνων.
Η εργασία αυτή παρουσιάστηκε μετά την απελευθέρωση, τον Νοέμβριο του 1944 στο Γραφείο Χωροταξικών και Πολεοδομικών Μελετών και Ερευνών στην Ελληνική Κυβέρνηση και τον Απρίλιο, Μάιο και Ιούνιο του 1945 στο Παρίσι και το Λονδίνο και στην Διάσκεψη του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών στον Άγιο Φραγκίσκο.
Η σημαντική αυτή έρευνα αναφέρει συγκεκριμένα στοιχεία της ιδιαίτερης γεωγραφικής θέσης, της γεωμορφολογίας και του πληθυσμού της Ελλάδας, της οικονομίας, των συγκοινωνιών και της χωροταξικής κατανομής της χώρας και τις καταστροφικές επιπτώσεις της Γερμανικής Κατοχής στην χώρα μας.
Οι ολέθριες επιπτώσεις της Γερμανικής κατοχής σύμφωνα με την αναφερόμενη έρευνα του Κων. Δοξιάδη αναφέρονται παρακάτω περιληπτικά :
1) ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΠΟΜΟΝΩΣΗ ΤΩΝ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ
Ο Κ. Δοξιάδης αναφέρει επί λέξει στην έρευνά του «Ο Άξων με τις ζώνες κατοχής εχώρισε το Ελληνικό σώμα σε πολλά κρατίδια. Κάθε κυκλοφορία αγαθών και ατόμων από τη μία ζώνη στην άλλη απηγορεύθη αυστηρά. Έτσι τα παιδιά των Αθηνών επέθαιναν από έλλειψη ζακχάρου ενώ η Ελληνική σταφίδα εσάπιζε στις αποθήκες της Πελοποννήσου σε απόσταση 50 μιλίων. Οι κάτοικοι της Πίνδου επέθαιναν από την πείνα γιατί τους εμπόδιζαν να αγοράσουν τα σιτηρά της Θεσσαλονίκης. Οι Αθηναίοι επέθαιναν από έλλειψη λαδιού που επερίσσευε στα νησιά του Αιγαίου. Αυτό ήταν το σχέδιο του Άξονος για τον αφανισμό του ελληνισμού.»
2) ΠΛΗΡΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ
Μόλις άρχισε η κατοχή, πάντα σύμφωνα με την έρευνα του Κ. Δοξιάδη, ο ελληνικός λαός σταμάτησε, όσο μπορούσε την παραγωγή με σκοπό να μη βοηθήσει τον Άξονα, δίδοντάς του τα εφόδια για τη συνέχιση του πολέμου. Οι καλλιεργούμενες εκτάσεις και η απόδοση τους κατά στρέμμα ελαττώθηκαν σημαντικά. Μεγάλη συμβολή της ελάττωση της παραγωγής είχε η τρομακτική μείωση των ζώων εργασίας. Άλογα, όνοι ημίονοι, βούβαλοι, και βόες, επιτάθηκαν και αφαιρέθηκαν από τους γεωργούς για τις ανάγκες της πολεμικής γερμανικής μηχανής. Σταμάτησαν οι μεταφορές στα ορεινά μέρη. Η κτηνοτροφία είχε την ίδια τύχη.
Ελαττώθηκαν οι εξαγωγές των κυριότερων μεταλλευμάτων (σίδηρος, μαγγάνιο, νικέλιο, χρώμιο, σιδηροπυρίτης, βωξίτης κλπ).
Καταστράφηκαν από τις δυνάμεις του Άξονα 5.000 ΚΜ2, δηλ. το 25 % των ελληνικών δασών. Αποψιλώθηκαν δάση για να μεταφερθεί η ξυλεία στην Γερμανία, Ιταλία και Βουλγαρία ενώ δάση κάηκαν για να πολεμήσουν οι Γερμανοί κατακτητές του Έλληνες αντάρτες στα βουνά. Άλλα δάση κόπηκαν για να ζεστάνουν τους κατακτητές ενώ ο ελληνικός πληθυσμός πέθαινε από το κρύο κατά χιλιάδες. Η καταστροφή στα δάση της Αττικής έφτασε στο 75 %. !
3)ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΕΣ ΟΔΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ και των ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ
Οι έλληνες αντάρτες κατέστρεψαν τα συγκοινωνιακά μέσα και εμπόδισαν τον ανεφοδιασμό του γερμανικού σώματος στην Αφρική.
ΟΙ ΓΕΡΜΑΝΟΙ κατέστρεψαν ότι απέμεινε. Όταν εγκατέλειψαν τη χώρα κατέστρεψαν ό, τι μπόρεσαν και διέλυσαν τις συγκοινωνίες. Ανατινάχθηκαν γέφυρες με άνοιγμα άνω των 6 μέτρων σε ποσοστό 90%, με άνοιγμα κάτω των 6 μέτρων σε ποσοστό 50 %. Το οδικό δίκτυο της χώρας κομματιάστηκε σε όλο το μήκος του σε ποσοστό 56%. Τα αυτοκίνητα που κυκλοφορούσαν στη χώρα, φορτηγά, λεωφορεία, επιβατικά επιτάχθηκαν ή καταστράφηκαν σε ποσοστά άνω του 80% συνολικά.
Ότι έγινε με του δρόμους έγινε και με τους σιδηρόδρομους, αλλά με μεγαλύτερο σύστημα. Καταστράφηκαν στη γραμμή κανονικού πλάτους (1,44μ) οι γέφυρες ( άνω των 40 μέτρων ολική καταστροφή σε ποσοστό 100%), μηχανοστάσια (ποσοστό 80% ), υδατοδεξαμενές ( ολική καταστροφή, 100%), σιδηροδρομικοί σταθμοί ( 50 %) και σήραγγες ( 24 %). Έτσι όταν απελευθερώθηκε η Ελλάδα οι ελληνικοί σιδηρόδρομοι δεν υπήρχαν Το δίκτυο ήταν διαλυμένο. Καμία γραμμή δεν λειτουργούσε.
Όλα σχεδόν τα μεγάλα λιμάνια έγιναν χαλάσματα έτσι ώστε κάθε ανεφοδιασμός και επικοινωνία της χώρας διεκόπη . Στα δύο κυριότερα λιμάνια της χώρας Πειραιώς και Θεσσαλονίκης οι καταστροφές επεκτάθηκαν και σε όλα τα κτήρια και τις εγκαταστάσεις. Η καταστροφή έγινε παντού με προμελετημένο σχέδιο.
Καταστράφηκε και ο ΙΣΘΜΟΣ της Κορίνθου. Πλοία βυθίστηκαν, τα πρανή ανατινάχθηκαν, τα τραίνα βαγόνια και γέφυρες ρίφθηκαν μέσα στη θάλασσα και όλα αυτά ανακατεμένα με νάρκες.
Τα ελληνικά πλοία που πολέμησαν σε όλες τις θάλασσες χάθηκαν σε ποσοστό 74% τα φορτηγά σε ποσοστό 94,5 τα επιβατικά και σε ποσοστό 66% τα ιστιοφόρα δημιουργώντας τεράστιο εθνικό πρόβλημα. Και τέλος τα λιγοστά αεροδρόμια, οι εγκαταστάσεις, εργοστάσια, μηχανήματα και αεροπλάνα διαλύθηκαν ή μεταφέρθηκαν στις χώρες του Άξονα. Η ελληνική πολιτική αεροπορία δεν υπήρχε πια απώλειες 100% .
Καταστράφηκε σε ποσοστό 100% το τηλεφωνικό και τηλεγραφικό δίκτυο και τα υλικά και οι εγκαταστάσεις σε ποσοστό 70%.
Από τη καταστροφική μανία του Άξονος δεν γλύτωσαν ούτε τα ειρηνικά υδραυλικά έργα . Μεταβλήθηκαν σε ερείπια.
4)ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΕΣ ΑΠΟ ΒΟΜΒΑΡΔΙΣΜΟΥΣ
Οι βομβαρδισμοί άρχισαν την 28 Οκτωβρίου 1940 και κράτησαν ως τη τελευταία ημέρα που έγινε η κατάληψη της Κρήτης.
Χιλιάδες γερμανικά και ιταλικά αεροπλάνα βομβάρδισαν και κατέστρεφαν ελληνικές πόλεις. Η Αθήνα, τα Ιωάννινα, η Λάρισα, ο Βόλος (το τέταρτο λιμάνι της χώρας) η Θεσσαλονίκη, τα Χανιά, τα Φάρσαλα, η Έδεσσα, το Λιδορίκι, τα μεγαλύτερα σχολεία και τα νοσοκομεία, μικρά και μεγάλα κτήρια είχαν μετατραπεί σε ερείπια. Και καταλήγει συμπερασματικά ο Κ. Δοξιάδης ότι από όλες αυτές τι καταστροφές η Ελλάδα «έχασε 400.000 οικοδομές δηλ. το 23 % του οικοδομικού πλούτου της και έρχεται στην πρώτη θέση σε θυσίες μεταξύ των Συμμάχων και ίσως σε χειρότερη μοίρα από τις χώρες του Άξονα»
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην αλόγιστη πυρπόληση 1170 ελληνικών χωριών που έγιναν στάχτη και φυσικά στην τέλεια καταστροφή των Καλαβρύτων με τη σφαγή όλων των ανδρών από 15 ετών και πάνω.
5) ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ
Όλες αυτές οι καταστροφές και ο οικονομικός πόλεμος έφεραν έκρηξη του πληθωρισμού και τη νομισματική κυκλοφορία σε δισεκατομμύρια δραχμές. Αποτέλεσμα του πληθωρισμού ήταν η απότομη και κολοσσιαία άνοδος του τιμάριθμου. Πχ. ένα τσουβάλι στάρι τον Απρίλιο του 1940 κόστιζε 10 δραχμές, το ίδιο τσουβάλι τον Ιούλιο του 1942 890 δρχ. και τον Ιούλιο του 1944, 3.310.000 δρχ. ενώ τον Σεπτέμβριο ιδίου έτους 1944 κόστιζε 153.εκατομμ. δρχ. Ενώ ο τιμάριθμος ανέβαινε οι μισθοί συνεκτρατούντο από τον Άξονα χαμηλά για όλους τους εργαζόμενους Έτσι η αγοραστική ικανότητα ελαττώθηκε και οι οικονομολόγοι του Άξονα επωφελούνταν από την πτώχευση της χώρας. Οι μικρές ποσότητες τροφίμων που έμειναν στη χώρα, οι μεγάλες τιμές και οι μικροί μισθοί καταδίκασαν του Έλληνες να αγοράζουν ελάχιστα τρόφιμα. Ο Ελληνικός πληθυσμός καταδικάστηκε σε υποσιτισμό. Ο κόσμος άρχισε να πέφτει στους δρόμους εξαντλημένος από την ασιτία και συχνά πέθαινε στους δρόμους που γέμιζαν πτώματα, τα οποία συγκεντρωνόταν κατά εκατοντάδες. Ο αριθμός ήταν τόσο μεγάλος που μόνο σε ομαδικούς τάφους ήταν δυνατόν να ταφούν. Ο αριθμός των θανάτων έφτασε στο επταπλάσιο αυτού των προπολεμικών. Περισσότεροι ήταν οι θάνατοι των μικρών παιδιών και των γερόντων και περισσότεροι των ανδρών έναντι των γυναικών. Αντίθετα οι γεννήσεις ελαττώθηκαν και ο ελληνικός πληθυσμός μειώθηκε.
6) ΓΕΡΜΑΝΙΚΕΣ ΩΜΟΤΗΤΕΣ
Οι Γερμανοί κατακτητές μεταχειρίστηκαν κάθε τρόπο για να εξοντώσουν τον ελληνικό πληθυσμό. Κρεμάλες, τουφεκισμοί, βαγόνια θανάτου ήταν τα συνήθη μέσα που μεταχειρίστηκαν. Ακόμα και ομαδικές σφαγές. Στο Δίστομο σκότωσαν αδιάκριτα μωρά, παιδιά, νέους και γέρους, άνδρες και γυναίκες. Οι χειρότεροι διωγμοί βέβαια ήταν αυτοί των Εβραίων συμπολιτών μας.
Μπάμπης Νανακούδης, εκδότης-διευθυντής του περιοδικού «Χορτιάτης – 570», Κίνηση Πολιτών Χορτιάτη
«Ο Μαρτυρικός Χορτιάτης Κέντρο Μνήμης της ναζιστικής θηριωδίας»
(η ομιλία του σε περίληψη):
Το ιστορικό «Τράνταζε σαν από σεισμό συθέμελα ο Χορτιάτης, και ακόντιζε μηνύματα με κόκκινη βαφή», γράφει στο ποίημά του «Θεσσαλονίκη ΙΙ» ο Νίκος Καββαδίας. Στις 2 Σεπτεμβρίου του 1944 η δρεπανοφόρος Άτροπος Μοίρα επέλεξε τον Χορτιάτη να ακοντίσει τα δικά της αιματοβαμμένα μηνύματα. Να θερίσει 149 μίσχους, να κόψει με μια απότομη κίνηση τα χρώματα της ίριδας που ρίζωναν στους πρόποδες του Χορτιάτη και να αφήσει μόνο μαύρο και κόκκινο, καπνό και αίμα. Στις 2 Σεπτεμβρίου του 1944 ο Χορτιάτης πλήρωσε βαρύ τίμημα για την αντιστασιακή του δράση. Πλήρωσε με 149 αθώες ζωές και τη σχεδόν εκ βάθρων καταστροφή του, διότι δεν έσκυψε το κεφάλι στον κατοχικό ζυγό, δεν έπλευσε στα δύσκολα χρόνια κόστα-κόστα, ούτε έμεινε στα ρηχά, μα έστρεφε το ακρόπρωρό του στα ανοικτά, μπήκε στις τρικυμίες με υψωμένη την αντιστασιακή παντιέρα. Ο θάνατος ενός Γερμανού στρατιώτη – χημικού σε μια τυχαία ένοπλη συμπλοκή στο Ρωμα-ϊκό Υδραγωγείο (Καμάρα), μεταξύ ανταρτών του ΕΛΑΣ, που είχαν στήσει ενέδρα για άλλο λόγο και Γερμανών, που συνόδευαν προπορευόμενο όχημα της εταιρείας Ύδρευσης και μετέβαιναν στις πηγές της Αγίας Παρασκευής για να τις απολυμάνουν, επίσπευσε την προαποφασισμένη και καλά οργανωμένη απόφαση των Γερμανών να αφανίσουν τον Χορτιάτη και τους κατοίκους του. Λίγες ώρες αργότερα από το πρωϊνό επεισόδιο, οι γερμανικές δυνάμεις συνεπικουρούμενες από ορδές ταγματασφαλιτών του Σούμπερτ, θα φτάσουν στο Χορτιάτη με 32 οχήματα έτοιμες να εφαρμόσουν το προμελετημένο τους σχέδιο. Ξεσπούν σε πράξεις παράφορης βίας, σκοτώνουν βρέφη, βιάζουν, εκτελούν εν ψυχρώ, καίνε και λεηλατούν. Συγκεντρώνουν όσους δεν έχουν εγκαταλείψει το χωριό στο φούρνο του Γκουραμάνη και το σπίτι του Νταμπούδη, μετατρέποντας τους δύο χώρους σε νέα κρεματόρια. Ο απολογισμός θα είναι τραγικός: 149 άτομα θα καούν Ο Μαρτυρικός Χορτιάτης να γίνει κέντρο Μνήμης της ναζιστικής θηριωδίας ζωντανά ή θα εκτελεστούν, από τα οποία τα 51 κάτω των 18 ετών. Ο Χορτιάτης θα ζήσει ένα Ολοκαύτωμα, θα γραφεί για πάντα στις σελίδες της ιστορίας ως ένας μαρτυρικός τόπος, που μπορεί να γνώρισε τη φρίκη, την κατα-στροφή και το θάνατο, αλλά δεν υπέκυψε. Θα γίνει ένα διαχρονικό σύμβολο αντίστασης, αγώνα για ελευθερία και ανεξαρτησία, ιδεών και ιδανικών. Να λοιπόν γιατί είναι απόλυτα αναγκαίο και πάντα επίκαιρο το αίτημά μας να γίνει ο Χορτιάτης το Κέντρο Μνήμης της Ναζιστικής θηριωδίας στη Βόρεια Ελλάδα.
Tριαντάφυλλος Μηταφίδης, δημοτικός σύμβουλος
Πρόεδρος της «Εταιρείας Διάσωσης Ιστορικών Αρχείων Κεντρικής και Δυτικής Μακεδονίας 1940-1974»
«Η Θεσσαλονίκη ενταγμένη στο Δίκτυο των Μαρτυρικών Πόλεων Ελλάδας της περιόδου 1940 - 1945 “Ελληνικά Ολοκαυτώματα” »
Στις πρωτοβουλίες που πήρε προκειμένου να ψηφιστεί στο Δημοτικό Συμβούλιο η πρόταση για να χαρακτηριστεί η Θεσσαλονίκη Μαρτυρική Πόλη, αναφέρεται ο δημοτικός σύμβουλος Τριαντάφυλλος Μηταφίδης. Υπογράμμισε πως πρέπει να μεταμορφώσουμε τα αθώα θύματα των Ναζί σε ένα αδιαπέραστο τείχος απέναντι στην επανάληψη της ανείπωτης αυτής φρίκης. Η Θεσσαλονίκη καθυστέρησε να χαρακτηριστεί «Μαρτυρική Πόλη» και να μπει στο Δίκτυο Μαρτυρικών Πόλεων. . Το Δίκτυο Μαρτυρικών Πόλεων και Χωριών Ελλάδας της περιόδου 1940 - 1945 “Ελληνικά Ολοκαυτώματα” δημιουργήθηκε τον Δεκέμβριο του 2000 με έδρα τη μαρτυρική πόλη των Καλαβρύτων. Μέλη του είναι 50 οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης σε όλη τη χώρα, στα διοικητικά όρια των οποίων περιλαμβάνονται συνολικά 90 αναγνωρισμένες μαρτυρικές πόλεις και χωριά.
Για να χαρακτηριστεί μια πόλη Μαρτυρική πρέπει να έχει χάσει το 10% του πληθυσμού της ή να έχει πυρποληθεί εξ ολοκλήρου. Η Θεσσαλονίκη έχει την πρώτη προϋπόθεση καθώς περίπου 50.000 Εβραίοι της πόλης εξοντώθηκαν στα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης, αλλά η απόφαση να χαρακτηριστεί Μαρτυρική Πόλη ελήφθη τον περασμένο Αύγουστο στο Δημοτικό Συμβούλιο, είπε. Η «η ένταξη της Θεσσαλονίκης στο δίκτυο μαρτυρικών πόλεων, έστω και με πολύ μεγάλη καθυστέρηση, αποτελεί αποκατάσταση της ιστορικής αλήθειας για την πόλη”. Πρόσθεσε πως η απόφαση αυτή θα πρέπει να συνοδευτεί, εκτός από την απόδοση της ιθαγένειας των συγγενών του θυμάτων του Ολοκαυτώματος, και με την απάλειψη από τους δρόμους της Θεσσαλονίκης των ονομάτων των συνεργατών των ναζί, που έδωσε η χούντα.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου