Δευτέρα, 15 Σεπτεμβρίου 2014

Έρχεται κρίση ηγεσίας σε Ν.Δ. και ΠΑΣΟΚ…

Του Σταύρου Χριστακόπουλου
Η πορεία της κυβέρνησης Σαμαρά – Βενιζέλου από τις ευρωεκλογές και μετά μοιάζει αυτοκτονική. Είναι, όμως, απολύτως φυσική, ύστερα από το κάζο του περασμένου Μαΐου.
Η μακρά προεκλογική περίοδος και η αβεβαιότητα –κυρίως αν θα είχαμε και βουλευτικές κάλπες τον Μάιο– είχε ως αποτέλεσμα μια βαθιά στασιμότητα. Όμως εκλογές δεν έγιναν, διότι η προσφυγή σε αυτές ήταν αδύνατη για τους λόγους που περιγράφαμε επί μήνες: οι μεγάλες εκκρεμότητες –τράπεζες, κόκκινα δάνεια, ιδιωτικοποιήσεις, ασφαλιστικό, ρύθμιση του χρέους, νέο μνημόνιο– καθιστούσαν, εκ μέρους της τρόικας και κυρίως της Γερμανίας, απίθανες τις εκλογές και απαγόρευαν το ρίσκο μιας πολιτικής αλλαγής.
Το τέλος της εκκρεμότητας και η χρονική μετάθεση των εκλογών σήμαναν την επιτάχυνση της μνημονιακής διαδικασίας. Όμως η κυβέρνηση, παγιδευμένη στην ανικανότητά της, στις δεσμεύσεις της και στους διαρκώς υψηλότερους δημοσιονομικούς στόχους, ξεπέρασε τον εαυτό της σε φορολογική αγριότητα. Έτσι κατάφερε να αυξάνει τα κρατικά έσοδα από φόρους και ταυτοχρόνως να γιγαντώνει τα χρέη προς το δημόσιο λόγω εξάντλησης της φοροδοτικής ικανότητας.
Ο φορολογικός εφιάλτης εμπλουτίστηκε με το μεγαλύτερο –και πιο συμβολικό– χτύπημα: τον ΕΝΦΙΑ, ο οποίος, σε συνδυασμό με τα κόκκινα δάνεια και την απειλή κατασχέσεων, μετατράπηκε στον καταλύτη της κυβερνητικής αποσύνθεσης.
Όταν στο Μαξίμου κατάλαβαν το μέγεθος της ζημιάς, αντέδρασαν ως συνήθως σπασμωδικά, με αποτέλεσμα τα δύο επικοινωνιακά «πρότζεκτ», το Παρίσι και η ΔΕΘ, με επίκεντρο υποτιθέμενες φοροελαφρύνσεις, να καταλήξουν σε αυτογελοιοποίηση.

Εγκαταλείπουν τη Ν.Δ.
Ήδη στις ευρωεκλογές κατοχυρώθηκε μια διαφορά τεσσάρων μονάδων υπέρ του ΣΥΡΙΖΑ, η οποία τώρα φαίνεται αδύνατον να καλυφθεί και η πιθανότερη τάση θα είναι η διεύρυνσή της. Εξ άλλου οι δυσάρεστες εκκρεμότητες που υπενθυμίσαμε θα ισχύουν για καιρό ακόμη, ενώ η κυβέρνηση Σαμαρά βαδίζει σε έναν μονόδρομο που την αποκόπτει προοδευτικά από μεγάλα τμήματα της εν δυνάμη εκλογικής πελατείας της.
● Οι μικρομεσαίοι, οι έμποροι και οι υπάλληλοι απομακρύνονται από τη Ν.Δ. – αυτό αποτυπώνεται και στη ραγδαία βελτίωση της σχέσης των επαγγελματικών ενώσεών τους με τον ΣΥΡΙΖΑ.
● Οι συνταξιούχοι, στους οποίους στηρίζεται η Ν.Δ., ήδη αντιλαμβάνονται –και θα το αντιληφθούν ακόμη περισσότερο με το νέο ασφαλιστικό – ότι το μέλλον προβλέπεται οδυνηρό.
● Οι αγρότες, με το ρωσικό εμπάργκο, συνειδητοποιούν πόσο απροστάτευτοι έχουν μείνει από την έλλειψη μιας σχεδιασμένης αγροτικής πολιτικής και κάθε αύξηση της φορολογίας τους –δίκαιη ή άδικη, δεν έχει πια σημασία– θα δίνει ένα ακόμη χτύπημα στη σχέση τους με τα κόμματα της συγκυβέρνησης.
● Οι ιδιοκτήτες ακινήτων έλαβαν κι αυτοί ένα ισχυρό μήνυμα για το μέλλον της περιουσίας τους.
● Ο τραγέλαφος του αντιρατσιστικού δημιούργησε δυσαρέσκεια και προς τα δεξιά και προς τα αριστερά της Ν.Δ.
● Η παράλογη προσδοκία για «διαπραγμάτευση» και «κόκκινες γραμμές» σε μια διερευνητική συνάντηση με την τρόικα στο Παρίσι κατέρρευσε πριν καν γίνει αφήνοντας ακόμη μια φορά πικρή γεύση σε όσους ελπίζουν ότι η κυβέρνηση αυτή μπορεί να επιτύχει την όποια διαπραγμάτευση ή την «έξοδο από το μνημόνιο».
● Οι δε εξαγγελίες για «φοροελαφρύνσεις», κινούνται στη σφαίρα της κοροϊδίας.
Εν τω μεταξύ ο Σόιμπλε προαναγγέλλει τον διαχωρισμό της ευρωζώνης σε δύο ταχύτητες και η Γερμανία ήδη ασκεί πιέσεις για τη διευθέτηση του «Μακεδονικού» ερήμην της Ελλάδας.

Σε ασταθές έδαφος
Σε αυτό το κλίμα, η προσπάθεια του Σαμαρά να συγκεντρώσει την πλειοψηφία των 180 βουλευτών, για να εκλέξει τώρα Πρόεδρο της Δημοκρατίας εξασθενεί ακόμη περισσότερο, καθώς η προβλέψιμη ήττα της Ν.Δ. στις επόμενες εκλογές προκαλεί πολλαπλές αναταράξεις.
● Ακόμη και αν ηττηθεί με 0,1% – σε συνδυασμό με την έντονη τάση «ανανέωσης» του κοινοβουλίου–, γύρω στους 70 από τους 126 σημερινούς βουλευτές της αναμένεται να πουν αντίο στη Βουλή.
● Το δε ΠΑΣΟΚ, κινούμενο μεταξύ απαξίωσης και πιθανής διάσπασης, είναι άγνωστο όχι μόνο πόσους, αλλά και ποιους θα εκλέξει.
Πώς, λοιπόν, τα δύο κυβερνητικά κόμματα μπορούν να εγγυηθούν πολιτικό μέλλον σε όσους θα «θυσιάσουν» την πολιτική τους υπόληψη για να τα στηρίξουν;
Στον αντίποδα, ο ΣΥΡΙΖΑ θα δει να αυξάνονται οι εκλόγιμες θέσεις στα δικά του ψηφοδέλτια κατά 70 έως 90 – κι αυτό ήδη λαμβάνεται πολύ σοβαρά υπ’ όψιν τόσο από πασοκογενείς ανεξάρτητους όσο και από βουλευτές της ΔΗΜΑΡ, οι οποίοι ξεκαθαρίζουν ότι ούτε τον… Κουβέλη δεν θα ψήφιζαν ως Πρόεδρο της Δημοκρατίας.
Η πολιτική, εκλογική και δημοσκοπική κατιούσα των κυβερνητικών εταίρων γεννά μια σειρά κινδύνους για τις ηγεσίες τους, οι οποίες αισθάνονται ότι το έδαφος κάτω από τα πόδια τους δεν είναι πια σταθερό.

Ξυπνάει ο… «καραμανλισμός»
Στη Ν.Δ. οι καραμανλικοί ήδη ετοιμάζονται για την επομένη της ήττας. Μπορεί ο Σαμαράς να μην έχει όριο θητείας, αλλά μια ήττα στις εκλογές με μεγάλη διαφορά θα θέσει εκ των πραγμάτων ζήτημα ηγεσίας.
Εξ άλλου ο Σαμαράς –κατά την άποψη πολλών στελεχών, καραμανλικών και μητσοτακικών– είναι ξένο σώμα για τη Ν.Δ. από τη στιγμή που μαζί με τους… Μπαλτάκους έσυρε το κόμμα μακριά και από την καραμανλική παράδοση και από το κέντρο του πολιτικού συστήματος. Το σημερινό «σύστημα Σαμαρά» μοιάζει άτρωτο, αλλά το κόμμα, σε επίπεδο βάσης και μεσαίων στελεχών, παραμένει καραμανλικό.
Μια ακόμη παράμετρος του εσωκομματικού παιχνιδιού είναι και η εγκατάλειψη του κόμματος από σημαντικό μέρος της «λαϊκής Δεξιάς», η οποία το 2009 ανέδειξε τον Σαμαρά πρόεδρο του κόμματος προκειμένου να μην εκλεγεί η Μπακογιάννη. Η εκλογική μετανάστευση αυτού του τμήματος της κομματικής και εκλογικής βάσης στερεί τον Σαμαρά από τα ερείσματα που θα του επέτρεπαν να αντισταθεί σε περίπτωση αμφισβήτησης. Η μόνη εγγύηση γι’ αυτόν θα ήταν ένα υψηλό, και σε μικρή απόσταση από τον ΣΥΡΙΖΑ, εκλογικό ποσοστό.
Ας μην ξεχνάμε, τέλος, ότι οι διαρροές περί ετοιμότητας του Καραμανλή να συμβάλει στην ανασυγκρότηση της Κεντροδεξιάς και τα σενάρια περί Προεδρίας της Δημοκρατίας προέρχονται από το στενό του περιβάλλον…

«Σημαδεύουν» Βενιζέλο
Ανάλογη –και πιο περίπλοκη– είναι η κατάσταση στο ΠΑΣΟΚ, όπου η επανεμφάνιση του Παπανδρέου συνοδεύθηκε από… αγριότητες, οι οποίες κατέδειξαν ότι το κόμμα περνάει τη δυσκολότερη εποχή της ιστορίας του. Επιπλέον για το ΠΑΣΟΚ υπάρχει το ερωτηματικό του –γειτονικού στον χώρο της Κεντροαριστεράς– Ποταμιού, το οποίο κανείς δεν γνωρίζει αν θα εδραιωθεί ή θα στερέψει πρόωρα.
Πάντως ο Βενιζέλος δεν έχει να αντιμετωπίσει μόνο τον Παπανδρέου, ο οποίος φιλοδοξεί είτε να πάρει το κόμμα είτε να του μείνει η σφραγίδα, ύστερα από τη δημιουργία της βενιζελικής Δημοκρατικής Προοδευτικής Παράταξης. Ως άμυνά του ο Βενιζέλος διατηρεί το πόρισμα για τα οικονομικά του κόμματος. Όμως η χρήση του θα μπορούσε να τινάξει στον αέρα το «όλον ΠΑΣΟΚ»…
Επιπλέον πρόβλημα για τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης εντοπίζεται στη διαμόρφωση της στρατηγικής που θα πρέπει να ακολουθήσει μετεκλογικά, όταν ενδεχομένως το κόμμα του, ελλείψει της ΔΗΜΑΡ, θα κληθεί να αποτελέσει τον πιθανότερο κυβερνητικό σύμμαχο του ΣΥΡΙΖΑ –κατεύθυνση προς την οποία ήδη ωθούν πολλά από τα «κορυφαία» στελέχη του. Αυτό το ενδεχόμενο μέχρι σήμερα σκοντάφτει στο πρόσωπο του Βενιζέλου και δεν θα είναι εύκολο να ξεπεραστεί μετεκλογικά χωρίς τον παραγκωνισμό του.
Κρίσιμο ρόλο στο θέμα της ηγεσίας του ΠΑΣΟΚ αναμένεται να παίξει όχι μόνο η δική του εκλογική επίδοση, αλλά και το ποσοστό του ΣΥΡΙΖΑ. Κοινώς, αν ο Τσίπρας είναι εκλογικά πανίσχυρος, θα επιβάλει τους όρους του και στο ΠΑΣΟΚ. Σε διαφορετική περίπτωση, θα πρέπει να αποδεχθεί μια συγκατοίκηση με εξαιρετικά δυσάρεστες προϋποθέσεις. Όμως έως τότε έχουμε καιρό…

* Ο Σταύρος Χριστακόπουλος είναι διευθυντής σύνταξης της εφημερίδας «Το Ποντίκι»
...από τη Ρήξη φ. 107 

Δεν υπάρχουν σχόλια: